Dünyada Dil
Haklarına dair Eylem
web sitesine hoşgeldiniz.


İnsanların Dil Haklarına
dair bilgilendirme,
tartışma ve eylemler:

www.linguistic-rights.org








www www.linguistic-rights.org


Digno kaj justeco por ĉiu el ni

Dignidad y justicia para todas y todos

Dignité et justice pour nous tous

Dignity and justice for all of us

Lingvaj Rajtoj
Derechos Lingüísticos
الحقوق اللغوية
Droits Linguistiques
ЯЗЫКОВЫЕ ПРАВА
Linguistic Rights
语言权
언어권리
Sprachliche Rechte
Nyelvi jogok
حقوق زبانی
สิทธิทางภาษา
Diritti linguistici
Sproglige rettigheder
Jazyková práva
Taalrechten - taalrechtvaardigheid
Llengua internacional i drets lingüístics
Dil Hakları
. . .



Lingvaj Rajtoj - Derechos Lingüísticos - الحقوق اللغوية - Droits Linguistiques - ЯЗЫКОВЫЕ ПРАВА - Linguistic Rights - 语言权 - 언어권리

21-02-2019

. . .  *  ajnua | ain | アイヌイタㇰ Aynuitak  *  ajnua | ain | Aynuitak (romaĵi [latinskriba])  *  albana | sq | Shqip
angla | en | English  *  araba | ar | العربية  *  bengala | bn | বাংলা ভাষা  *  ĉeĥa | cs | Čeština  *  dana | da | Dansk
esperanta | eo | Esperanto  *  farsia | fa | فارسی - Parsi/Farsi  *  franca | fr | Français  *  germana | de | Deutsch  *  greka | el | ελληνικά
hispana | es | Español  *  hungara | hu | Magyar *  irlanda | ga | Gaeilge *  itala | it | Italiano  *  japana | ja | 日本語
kroata | hr | Hrvatski  *  piemonta | pms | Piemontèis  *  slovaka | sk | Slovenčina *  slovena | sl | Slovenski, Slovenščina
sveda | sv | Svenska  *  turka | tr | Türkçe ...

Kopirajta noto:
Ideo, muntado, aspektigo, kreado de afiŝoj: © Peter Oliver; foto pri infanoj en Amazonio, retpaĝoj: © Stefano Keller; familia foto: © 123RF.com.
Tiuj afiŝoj estas uzeblaj (vaste uzendaj) kadre de la informado pri la Internacia Tago de la Gepatra Lingvo kaj pri la Internacia Jaro de Indiĝenaj Lingvoj 2019.

..... | .. | .....

..... | .. | .....

ajnua | ain | アイヌイタㇰ
Aynuitak


21 februaro 2019 - (ajnua | ain | アイヌイタㇰ Aynuitak) klaku por vidi la grandan (preseblan) afiŝversion (en nova fenestro)
JPG, afiŝo | Facebook, reto

ajnua | ain | Aynuitak
(romaĵi [latinskriba])


21 februaro 2019 - (ajnua | ain | Aynuitak (romaĵi [latinskriba])) klaku por vidi la grandan (preseblan) afiŝversion (en nova fenestro)
JPG, afiŝo | Facebook, reto

albana | sq | Shqip


JPG, afiŝo | Facebook, reto
21 shkurt 2019
Dita Ndërkombëtare e Gjuhës Amtare
angla | en | English

21st February - International Mother Language Day  - (angla | en | English) klaku por vidi la grandan (preseblan) afiŝversion (en nova fenestro)
JPG, afiŝo | Facebook, reto
21st February 2019
International Mother Language Day (tradukenda)
araba | ar | العربية

...
JPG, afiŝo | Facebook, reto
bengala | bn | বাংলা ভাষা

...
JPG, afiŝo | Facebook, reto
আন্তর্জাতিক মাতৃভাষা দিবস ২১শে ফেব্রুয়ারি ২০১৯ আন্তর্জাতিক জনজাতীয় ভাষা বর্ষে
..... | .. | .....

ĉeĥa | CS | Čeština

21. února 2019. Mezinárodní den rodného jazyka v Mezinárodním roce původních jazyků - (ĉeĥa | CS | Čeština) klaku por vidi la grandan (preseblan) afiŝversion (en nova fenestro)
JPG, afiŝo | Facebook, reto
21. února 2019. Mezinárodní den rodného jazyka v Mezinárodním roce původních jazyků
..... | .. | .....

..... | .. | .....

..... | .. | .....

dana | da | Dansk

21. februar 2019 - Den Internationale Modersmålsdag i det Internationale År for Indfødte Sprog - (dana | da | Dansk) klaku por vidi la grandan (preseblan) afiŝversion (en nova fenestro)
JPG, afiŝo | Facebook, reto
21. februar 2019 - Den Internationale Modersmålsdag i det Internationale År for Indfødte Sprog
esperanta | eo | Esperanto

Internacia Tago de la Gepatra Lingvo, 21-a de februaro 2019 - (esperanta | eo | Esperanto) klaku por vidi la grandan (preseblan) afiŝversion (en nova fenestro)
JPG, afiŝo | Facebook, reto
21a de februaro 2019
Internacia Tago de la Gepatra Lingvo
..... | .. | .....

farsia | fa | فارسی - Parsi/Farsi

21a de februaro 2019 - Internacia Tago de la gepatra Lingvo - (farsia | fa | فارسی - Parsi/Farsi) klaku por vidi la grandan (preseblan) afiŝversion (en nova fenestro)
JPG, afiŝo | Facebook, reto
21 فوریه 2019
روز جهانی زبان مادری
در
سال جهانی زبانهای بومی
franca | fr | Français

21 février 2019 - Journée internationale de la langue maternelle - (franca | fr | Français) klaku por vidi la grandan (preseblan) afiŝversion (en nova fenestro)
JPG, afiŝo | Facebook, reto
21 février 2019: Journée internationale de la langue maternelle au cours de L'année internationale des langues indigènes
..... | .. | .....

..... | .. | .....

..... | .. | .....

germana | de | Deutsch

21. Februar 2019 - Internationaler Tag der Muttersprache im Internationalen Jahr der indigenen Sprachen - (germana | de | Deutsch) klaku por vidi la grandan (preseblan) afiŝversion (en nova fenestro)
JPG, afiŝo | Facebook, reto
21. Februar 2019: Internationaler Tag der Muttersprache im Internationalen Jahr der indigenen Sprachen
greka | el | ελληνικά

Διεθνής ΗΜΕΡΑ της ΜΗΤΡΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 21η Φεβρουαρίου 2019
JPG, afiŝo | Facebook, reto
hispana | es | Español

21 de febrero de 2019 - Día Internacional de la Lengua Materna en el Año Internacional de las Lenguas Indígenas - (hispana | es | Español) klaku por vidi la grandan (preseblan) afiŝversion (en nova fenestro)
JPG, afiŝo | Facebook, reto
21 de febrero de 2019 - Día Internacional de la Lengua Materna en el Año Internacional de las Lenguas Indígenas
hungara | hu | Magyar


JPG, afiŝo | Facebook, reto
2019. február 21. Az Anyanyelv Nemzetközi Napja, az Őshonos Nyelvek Nemzetközi Évében
irlanda | ga | Gaeilge

21a de februaro 2019 - Internacia Tago de la gepatra Lingvo - (irlanda | ga | Gaeilge) klaku por vidi la grandan (preseblan) afiŝversion (en nova fenestro)
JPG, afiŝo | Facebook, reto
21 Feabhra 2019 - Lá Idirnáisiúnta na Teanga Dúchais i mBliain Idirnáisiúnta na dTeangacha Dúchais.
itala | it | Italiano

21a de februaro 2019 - Internacia Tago de la gepatra Lingvo - (itala | it | Italiano) klaku por vidi la grandan (preseblan) afiŝversion (en nova fenestro)
JPG, afiŝo | Facebook, reto
21 febbraio 2019 - Giornata Internazionale della Lingua Madre nell' Anno Internazionale delle Lingue Indigene
japana | jp | 日本語

21a de februaro 2019 - Internacia Tago de la gepatra Lingvo - (japana | jp | 日本語) klaku por vidi la grandan (preseblan) afiŝversion (en nova fenestro)
JPG, afiŝo | Facebook, reto
(21a de februaro 2019
japana klariga teksto - atendata)
kroata | hr | Hrvatski

21a de februaro - Internacia Tago de la gepatra Lingvo - (kroata | HR | Hrvatski) klaku por vidi la grandan (preseblan) afiŝversion (en nova fenestro)
JPG, afiŝo | Facebook, reto
→ (21a de februaro 2019
kroata klariga teksto: tradukenda)
piemonta - pms - Piemontèis

Internacia Tago de la Gepatra Lingvo, 21-a de februaro 2018 - (ppmmsss) klaku por vidi la grandan (preseblan) afiŝversion (en nova fenestro)
JPG, afiŝo | Facebook, web
21 ëd fëvré 2019. Dì antërnassional dla Lenga Mari ant l'Ann Antërnassional dle Lenghe Indìgen-e
slovaka | sk | Slovenčina

21. február 2019 - Medzinárodný deň materinského jazyka - (slovaka | sk | Slovenčina) - klaku por vidi la grandan (preseblan) afiŝversion (en nova fenestro)
JPG, afiŝo | Facebook, reto
(21. február 2019 - Medzinárodný deň materinského jazyka - (slovaka | sk | Slovenčina) - tradukenda)
slovena | sl | Slovenski, Slovenščina

Mednarodni DAN MATERNEGA JEZIKA 21. februar 2019 v Mednarodnem letu domorodnih jezikov - 21a de februaro 2019 - Internacia Tago de la gepatra Lingvo - (slovena | sl | Slovenski, Slovenščina) klaku por vidi la grandan (preseblan) afiŝversion (en nova fenestro)
JPG, afiŝo | Facebook, reto
... | .. | ...

sveda | sv | Svenska

21a de februaro 2019 - Internacia Tago de la gepatra Lingvo - (sveda | sv | Svenska) klaku por vidi la grandan (preseblan) afiŝversion (en nova fenestro)
JPG, afiŝo | Facebook, reto
21 februari 2019 - Internationella modersmålsdagen under Internationella året för urfolksspråk
..... | .. | .....

turka | tr | Türkçe

Internacia Tago de la Gepatra Lingvo, 21-a de februaro 2018 - (turka | tr | Türkçe) klaku por vidi la grandan (preseblan) afiŝversion (en nova fenestro)
JPG, afiŝo | Facebook, reto
21 Şubat 2019 - Uluslararası Yerel Diller Yılında Uluslararası Ana Dili Günü

  Afişler | afiŝoj ↑ ↑ ↑  


21 Şubat 2019
Uluslararası Yerli Diller Yılında
Uluslararası Ana Dil Günü

21 Şubat 1952 günü polis Dakka üniversitesinde (Doğu Bangladeş), bugünkü Bangladeş'in başkentinde, gösteri yapan bir çok öğrenciye ateş açarak öldürdü. Öğrencilerin gösteri sebebi ana dilleri olan Bengal dilinin (bangla / bn / বাংলা ভাষা) varlığının tanınması idi çünkü universitelerinde bu dil ülkedeki güçlü kesimin konuştuğu başka bir dil ile yer değiştirilmek isteniyordu.

Dünyanın bir çok yerinde ve tarih boyunca farklı şekillerde yinelenen bir mesele idi bu. Sadece Asya'da değil, başka kıtalarda ve bir çok Avrupa ülkesinde, ve ayrıca Avrupa dışında yüzyıllardır yaşayan insanların dillerine, yani yerli dillere karşı olan tüm tutumlar gibi. Bu, pratik olarak ekonomik, politik, askeri ve ülke gücü gibi yöntemlerle diğer ülkelerin ana dillerini olumsuz etkileyecek şekilde, bugün İngilizce dili lehine olduğu gibi gelişmektedir. "Ben güçlüyüm, sen sus veya konuşacaksan benim dilimi konuş".

Birçok dilbilimcinin de belirttiği gibi, dillerin yavaş yavaş yok olması, ölmesi ve toplumların büyük entellektüel zenginliklerini kaybetmesi bu şekilde oluşmaktadır. Aynı şekilde 2019 yılında BM ve UNESCO tarafından yapılan uyarılar da bu yöndedir. UNESCO genel direktörü Audrey Azoulay 2018 yılında Uluslararası Esperanto Bilriğine (UEA) gönderdiği mesajda şunları demektedir: "Dilleri savunmamız lazım, özellikle seyrek kullanılan dilleri, yerli dilleri, ki bunlar hakkında her iki haftada bir tanesinin kaybolduğunu biliyoruz, ve bu insanlık mirasında geri dönüşü olmayan kayıplar yaratıyor. Ayrıca eğitimde çok dilliliği, yeterli kamu politikaları ile savunmamız gerekmektedir. Internet sanal alanında da bunu gerçekleştirmemiz lazım ki tüm insan gruplarının dilsel ve kültürel çeşitliliği yaşamaya devam edebilsin ve herkes tarihini ve kimliğini kendi etnik sembolik kaynaklarından öğrenebilsin." [1]

Ana dillerin yok olması ve yerine gelen dile yeterince hakim olunmaması sonucunda sosyal adaletsizlik ve psikolojik problemler ortaya çıkmaktadır. Başka gerçeklerin de farkında olunması gereklidir: biyolojik ve dil çeşitliliği birbirinden ayrıştırılamaz, birbirlerine bağlı ve dayanan şeylerdir. Dilsel çeşitliliğin kaybolması, yaşam için sürdürülebilir biyolojik çeşitlilik için gerekli olan geleneksel bilginin de kaybedilmesidir. (64. BM-STK-konferansı, Bonn, 2011, son beyannamesi [2]; Terralingua [3])

17 Kasım 1999'da UNESCO 21 Şubat gününü Uluslararası Ana Dili Günü olarak ilan etmiştir. 2007'de Birleşmiş Milletler genel kurulu [4] üye ülkelere "Dünyada konuşulan tüm dillerin korunması ve gözetilmesi çabalarının daha ileri götürülmesini" tavsiye etmiş, aynı zamanda 2008 Uluslararası Diller Yılı olarak belirtmiştir. [5]

2014 yılında Unesco, web sayfasında Genel Direktör Irina Bokova'nın mesajını Esperanto dilinde de yayınlamıştır. [6]

2016 yılında BM genel kurulu Yerli Konular Daimi Forumu'nun (UNPFII/Foro Permanente/Постоянный форум/Instance Permanente) tavsiyeleri üzerine 2019 yılının Uluslararsı Yerli Diller Yılı olmasına dair sonuç bildirgesini kabul etmiştir. O tarihte Forum dünyada konuşulan yaklaşık 6.700 dilin %40'ına yakını tehlike ve kaybolma tehdidi ile karşı karşıya olduğunu bildirmiştir. Bu dillerin tümünün yerli diller olması gerçeği, konuşuldukları kültür ve bilgi sistemlerini tehdit etmektedir. [7]

Tüm bunların Esperanto dili ile ne ilgisi vardır? Bu günün temel değerleri, her insanın kendi dilini konuşma hakkı ve çeşitililik, aynı zamanda dünya Esperanto hareketinin de savunduğu değerlerdir. Biz esperantistler hiç bir dilin yok olmasını istemiyoruz, konuşanlarının dil haklarına saygı kapsamında, tüm dillerin varolmasını ve dünyada iletişimde dilsel adaletin gerçekleşmesini istiyoruz. Herşeyin ötesinde, güçlü ekonomisi ve askeri açıdan gücü olanların yaptığı gibi, Esperanto'nun diğer dilleri yok etmeye çalışmadığının altını çizebilmek için Uluslararası Esperanto Birliği (Universala Esperanto-Asocio, UEA) bu amaçla bu günü uzun yıllardan beri ciddiyetle kutlamaktadır.

Bayan Vigdís FINNBOGADÓTTIR'ın (İslanda Cumhuriyeti başkanı 1980-1996) dediği gibi, Esperanto aslında diğer dillerin yok olmasına karşı bir koruyucu araçtır: "Değişik ulusların, tarafsız bir dilin kendi kültürlerinin monopolcü bir veya birkaç dilin etkisine karşı koruyucu bir kale duvarı olduğunu, anlamaları vakti gelmiştir. Bu konu bugün gittikçe daha fazla belli olmaktadır. Esperanto'nun hızlı gelişip dünyadaki tüm uluslara yardımcı olacağını samimiyetle umuyorum." [8]

Belki biri hala soruyordur: "Neden Esperanto?". Nedeni basittir. Esperanto'nun arkasında ne devletler, ne ekonomik çıkarlar, ne emperyal çabalar, ne de diğer halkları, onların dillerini yok etmeye veya pazarlarını ele geçirmeye amaçlayan halklar yoktur. Esperanto'nun arkasında sadece her dil ve kültür için adaleti ve bunların arasında barışı amaçlayan çeşitli halklardan ve uluslardan iyi niyetli insanlar vardır.

"Uluslararası işbirliği için, yerli halklar için, çok dilli ülkeler için Esperanto çok iyi bir çözüm olurdu." (Dr. Tove Skutnabb-Kangas [9])

"Her hangi bir dilin konuşmacılarının haklarını güçlendirmek Esperanto'nun da katkıda bulunduğu bir amaçtır." (Prof. Robert Phillipson [10]).

Esperanto adil iletişime ve dolayısı ile uluslar, kültürler ve halklar arasındaki adil ilişkilere ivme kazandıran bir araçtır.

"... Umuyorum ki Esperanto çeşitliliği destekleyen ve birlik yaratan bu iki yölü rolü yerine getirmeye devam edecektir." (Rita Izsák-Ndiaye, BM Özel Raportörü [11])

Devamında, uluslararası iletişimde köprü dil Esperanto'yu kullanarak dilsel hak eşitliliğini gerçekleştirip herkesin kendi dilini yaşatmasına yardımcı oluyoruz. Tüm dünyadaki Esperanto konuşanların 21 Şubat günü dünyaya iletmek istedikleri net mesaj budur.

- Uluslararası dili Esperanto'yu tanıyın: www.lernu.net! [12]



Uluslalarası Esperanto Birliği, UEA'nın (Universala Esperanto-Asocio, UEA) bilgilendirme bölümü [13]
Renato Corsetti, Stefano Keller, Peter Oliver, Emilio Cid, Vasil Kadifeli, ekip üyeleri ile.
Afişler: © Peter Oliver/UEA ve farklı ülkelerden tercümanlar.
www.linguistic-rights.org/21-02-2019   *   Uluslararası Yerli Diller Yılı 2019 (en, fr, es)


Esperanto'dan Türkçe'ye çeviren: Vasil Kadifeli, Türkiye
El esperanto en la turkan tradukis: Vasil Kadifeli, Turkio

ESPERANTO TÜRKIYE - Türk esperantistleri web sayfasi
Facebook: ESPERANTO TÜRKIYE




[1] http://www.linguistic-rights.org/unesco/#UNESCO_103aUK
[2] www.linguistic-rights.org/dokumento/Final_declaration_64th_UN_DPI_NGO_Conference_Bonn_2011_amendments_Universala_Esperanto_Asocio_UEA.pdf (BM dokümanının arşiv kopyası/arĥiva kopio de la UN-dokumento: PDF)
[3] www.terralingua.org/our-work/linguistic-diversity
[4] www.un.org/en/events/motherlanguageday
[5] 2008 - International Year of Languages | http://www.un.org/en/events/iyl/
[6] www.unesco.org/new/en/unesco/events/prizes-and-celebrations/celebrations/international-days/international-mother-language-day-2014 (UNESCO sayfasının arşiv kopyası/arĥiva kopio de la Unesko-retpaĝo: PDF)
[7] https://en.iyil2019.org/about/ | Birleşmiş Milletler Yerli Halklar Hakları Bildirisi - United Nations Declaration on the Rights of Indigenous Peoples (A/RES/61/295) - Turkish – provided by UNIC, Turkey - arşiv kopyası/arĥiva kopio:PDF
[8] http://www.linguistic-rights.org/uea/Justa_Komunikado_Lingva_Justeco_Vigdis_FINNBOGADOTTIR_prezidento_de_la_Respubliko_Islando_1980_1996.pdf
[9] http://www.linguistic-rights.org/esperanto-125/Dr-Tove-Skutnabb-Kangas-125-years-of-Esperanto.html
[10] www.linguistic-rights.org/esperanto-125/Dr-Robert-Phillipson-Professor-emeritus-125-years-of-Esperanto.html
[11] www.linguistic-rights.org/esperanto-125/Rita-Izsak-UN-independent-expert-on-minority-issues.html
[12] www.lernu.net
[13] Universala Esperanto-Asocio (UEA) - www.uea.org


  ↑ ↑ ↑  













العربية | Беларуская | বাংলা ভাষা | Dansk | Deutsch | English | Español | Esperanto | فارسی | Français | Gaeilge
ελληνικά | Bahasa Indonesia | Íslenska | 한국어 | Italiano | Magyar | Nederlands | Português | по-русски
Slovenčina | Српски | తెలుగు | Türkçe | Українська | 语言权
© 2008-2019 Agado por Lingvaj Rajtoj, UEA
Reguloj pri utiligo | Privateco | Leĝe | Kontakto
traduko | informado | retejmapo