Internacia Tago de la Gepatra Lingvo, 21-a de februaro 2020


Bonvenon
en la retejo de la
Agado por Lingvaj Rajtoj
en la mondo.


Informado, diskuto, intervenoj
pri
Lingvaj Homaj Rajtoj:
www.linguistic-rights.org








www www.linguistic-rights.org


Digno kaj justeco por ĉiu el ni - Universala Deklaracio de Homaj Rajtoj
الإعلان العالمي لحقوق الإنسان
Dignidad y justicia para todas y todos
Всеобщая декларация прав человека
Dignité et justice pour nous tous - Déclaration universelle des droits de l'homme
Dignity and justice for all of us - Universal Declaration of Human Rights
Достојанство и правда за све нас - OПШTA ДEKЛAPAЦИJAO ПPABИMA ЧOBEKA

Lingvaj Rajtoj
Derechos Lingüísticos
الحقوق اللغوية
Droits Linguistiques
ЯЗЫКОВЫЕ ПРАВА
Linguistic Rights
语言权
언어권리
Sprachliche Rechte
Nyelvi jogok
حقوق زبانی
สิทธิทางภาษา
Diritti linguistici
Sproglige rettigheder
Jazyková práva
Taalrechten - taalrechtvaardigheid
Llengua internacional i drets lingüístics
Dil Hakları
Језичка права
. . .



Lingvaj Rajtoj - Derechos Lingüísticos - الحقوق اللغوية - Droits Linguistiques - ЯЗЫКОВЫЕ ПРАВА - Linguistic Rights - 语言权 - 언어권리

21-02-2020

www.linguistic-rights.org/21-02-2020/
www.linguistic-rights.org/21-02-2020

. . .  *  via lingvo | via lingvo | via lingvo . . .  *  albana | sq | Shqip  *  angla | en | English  *  astura | ast | Asturianu
berndiĉa | als | Bärndütsch (Berndeutsch)  *  bulgara | bg | Български език  *  esperanta | eo | Esperanto  *  germana | de | Deutsch
 *  itala | it | Italiano  *  nederlanda | nl | Nederlands  *  via lingvo | via lingvo | via lingvo . . .  *  rusa | ru | русский  *  
slovaka | sk | Slovenčina *  slovena | sl | Slovenski jezik, Slovenščina *   . . .  *  via lingvo | via lingvo | via lingvo . . .

Kopirajta noto:
Ideo, muntado, aspektigo, kreado de afiŝoj: © Peter Oliver; retpaĝoj: © Stefano Keller; fotoj: © 123RF.com.
Tiuj afiŝoj estas uzeblaj (vaste uzendaj) kadre de la informado pri la Internacia Tago de la Gepatra Lingvo

..... | .. | .....

..... | .. | .....

..... | .. | .....

..... | .. | .....

albana | sq | Shqip


JPG, afiŝo | Facebook, reto
21 shkurt 2020
Dita Ndërkombëtare e Gjuhës Amtare
(tradukenda)
-->
angla | en | English

21st February - International Mother Language Day  - (angla | en | English) klaku por vidi la grandan (preseblan) afiŝversion (en nova fenestro)
JPG, afiŝo | Facebook, reto
21st February 2020
International Mother Language Day (tradukenda)
astura | ast | Asturianu

21 de febreru de 2020 - Día Internacional de la Llingua materna  - (astura | ast | Asturianu) klaku por vidi la grandan (preseblan) afiŝversion (en nova fenestro)
JPG, afiŝo | Facebook, reto
21 de febreru de 2020 - Día Internacional de la Llingua materna
(tradukenda)
..... | .. | .....

..... | .. | .....

berndiĉa | als | Bärndütsch (Berndeutsch)

Traduko ricevita (afiŝteksto)
bulgara | bg | Български език

Internacia Tago de la Gepatra Lingvo, 21-a de februaro 2020 - (bulgara | bg | Български език) klaku por vidi la grandan (preseblan) afiŝversion (en nova fenestro)
JPG, afiŝo | Facebook, web
....
.......
..... | .. | .....

..... | .. | .....

..... | .. | .....

esperanta | eo | Esperanto

Internacia Tago de la Gepatra Lingvo, 21-a de februaro 2020 - (esperanta | eo | Esperanto) klaku por vidi la grandan (preseblan) afiŝversion (en nova fenestro)
JPG, afiŝo | Facebook, reto
21a de februaro 2020
Internacia Tago de la Gepatra Lingvo
..... | .. | .....

..... | .. | .....

..... | .. | .....

..... | .. | .....

..... | .. | .....

germana | de | Deutsch

Internacia Tago de la Gepatra Lingvo, 21-a de februaro 2020 - (germana | de | Deutsch) klaku por vidi la grandan (preseblan) afiŝversion (en nova fenestro)
JPG, afiŝo | Facebook, reto
....
.......
..... | .. | .....

..... | .. | .....

..... | .. | .....

..... | .. | .....

..... | .. | .....

itala | it | Italiano

21a de februaro 2020 - Internacia Tago de la gepatra Lingvo - (itala | it | Italiano) klaku por vidi la grandan (preseblan) afiŝversion (en nova fenestro)
JPG, afiŝo | Facebook, reto
21 febbraio 2020 - Giornata Internazionale della Lingua Madre (tradukenda)
..... | .. | .....

nederlanda | nl | Nederlands

21a de februaro - Internacia Tago de la gepatra Lingvo - (nederlanda | nl | Nederlands) klaku por vidi la grandan (preseblan) afiŝversion (en nova fenestro)
JPG, afiŝo | Facebook, reto
→ 21a de februaro 2020
klariga teksto: tradukenda
..... | .. | .....

rusa | ru | русский

Международный День Родного Языка
 - (rusa | ru | русский) klaku por vidi la grandan (preseblan) afiŝversion (en nova fenestro)
JPG, afiŝo | Facebook, reto
21 февраля 2020 года - Международный День Родного Языка - (rusa | ru | русский)
(tradukenda)
..... | .. | .....

slovaka | sk | Slovenčina

21. február 2020 - Medzinárodný deň materinského jazyka - (slovaka | sk | Slovenčina) - klaku por vidi la grandan (preseblan) afiŝversion (en nova fenestro)
JPG, afiŝo | Facebook, reto
(21. február 2020 - Medzinárodný deň materinského jazyka - (slovaka | sk | Slovenčina) - ricevita, publikigota)
slovena | sl | Slovenski jezik, Slovenščina
 - (slovena | sl | Slovenski jezik, Slovenščina) - klaku por vidi la grandan (preseblan) afiŝversion (en nova fenestro)
JPG, afiŝo | Facebook, reto
....
..... | .. | .....

..... | .. | .....


  afiŝoj ↑ ↑ ↑  


21a de februaro 2020
Internacia Tago de la Gepatra Lingvo

La 21-an de februaro 1952 la polico pafmortigis en la universitato de Dako (Orienta Banglujo), ĉefurbo de la hodiaŭa Bangladeŝo plurajn manifestaciantajn studentojn. Tiuj studentoj manifestaciis por ke oni agnosku la ekziston de ilia gepatra lingvo, la bengala (bangla / bn / বাংলা ভাষা), kiun oni volis forigi de la universitato favore al lingvo "pli granda", parolata de la fortuloj de tiu momento.

Temas pri io, kio ripetiĝas, en diversaj formoj, daŭre tra la tuta mondo kaj tra la tuta historio, ne nur en Azio, sed ankaŭ en aliaj kontinentoj, kiel en pluraj eŭropaj landoj, kaj tute aparte en pluraj ekstereŭropaj kontinentoj rilate al la indiĝenaj lingvoj, al la lingvoj de la praloĝantoj. Tio praktike okazas ĝenerale per la streboj, devigoj, iamaniera altrudo de la uzo de lingvo, plejparte de la angla, fare de iu ekonomia, politika aŭ militismema, ŝtata grandpotenco, por fortigi sian pozicion en la mondo - malfavore al la lokaj gepatraj lingvoj. "Mi estas la fortulo, vi silentu, aŭ eventuale, se vi volas paroli, vi parolu mian lingvon".

Tiel okazas iom post iom la malapero, morto de lingvoj, kaj tutaj popoloj perdas sian grandan intelektan riĉecon - kiel pri tio atentigas ankaŭ multaj lingvistoj, kaj en 2019 aparte atentigas UN kaj Unesko. En mesaĝo al Universala Esperanto-Asocio en 2018, Audrey Azoulay, ĝenerala direktoro de Unesko diris: "Ni devas defendi la lingvojn, ĉefe la maloftajn lingvojn, la indiĝenajn lingvojn, pri kiuj ni scias, ke ili malaperas nuntempe laŭ la ritmo de po unu ĉiujn du semajnojn - kio estas neriparebla perdo por la homa heredaĵo. Ni devas defendi ankaŭ la plurlingvismon en la instruado, per adekvataj publikaj politikoj, sed ankaŭ en la virtuala spaco de la interreto, por ke plu vivu la lingva kaj kultura diverseco de ĉiuj homgrupoj; por ke ĉiu povu lerni pri sia historio, sia identeco, ĉerpante el la simbolaj fontoj de sia origina etno." [1]

Krom la socia maljusteco kaj psikologiaj problemoj rezultantaj el la perdo de uzeblo de sia gepatra lingvo, kaj pro nesufiĉa sperto en la uzo de la altrudata lingvo, necesas konscii ankaŭ pri aliaj faktoj: la biologia kaj lingva diversecoj estas nedisigeblaj, interkonektitaj kaj dependantaj unu de la alia. El perdo de lingva diverseco rezultas perdo de tradiciaj konoj esence necesaj por daŭripova biodiverseco, por la vivo. (Fina deklaro, 64a UN-NRO-konferenco, Bonn, 2011 [2], Terralingua [3])

Je la 17-a de novembro 1999 Unesko proklamis la 21-an de februaro la Internacia Tago de la Gepatra Lingvo. En 2007 ankaŭ la Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj [4] alvokis la membroŝtatojn por "Antaŭenpuŝi la konservadon kaj protektadon de ĉiuj lingvoj uzataj de la popoloj de la mondo", samtempe deklarante la jaron 2008 Internacia Jaro de Lingvoj. [5]

En 2014 Unesko aperigis en sia retejo ankaŭ Esperanto-lingvan version de la mesaĝo de la Ĝenerala Direktoro, Irina Bokova. [6]

En 2016 la Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj adoptis rezolucion proklamante la jaron 2019 la Internacia Jaro de Indiĝenaj Lingvoj, surbaze de la rekomendoj de la Konstanta Forumo pri Indiĝenaj Aferoj (UNPFII/Foro Permanente/Постоянный форум/Instance Permanente). Tiam la Forumo komunikis ke 40 procentoj de la ĉirkaŭ 6'700 lingvoj parolataj en la mondo estas minacataj je malapero. La fakto, ke la plimulto de tiuj minacataj lingvoj estas indiĝenaj lingvoj, endanĝerigas la kulturojn kaj kono-sistemojn, en kiuj ili estas parolataj. [7]

Kiel rilatas al ĉio ĉi Esperanto? La kernaj valoroj de ĉi tiu tago, la diverseco kaj la rajto de ĉiu homo paroli sian gepatran lingvon, estas ankaŭ la valoroj, kiujn la tutmonda movado por Esperanto defendas. Ni, la esperantistoj, volas neniun lingvon malaperigi, ni volas, ke ĉiuj lingvoj plu ekzistu, en respekto de ĉies lingvaj rajtoj, kaj regu lingva justeco en la inter-komunikado. Ĉi-cele, de multaj jaroj, Universala Esperanto-Asocio (UEA) solene kunfestas ĉi tiun tagon, interalie por substreki, ke la internacia lingvo Esperanto ne estas eliminanto de lingvoj, kia estas la lingvoj de grandaj ekonomiaj kaj militistaj potencoj.

Esperanto fakte estas protektilo kontraŭ la malapero de lingvoj, kiel diris s-ino Vigdís FINNBOGADÓTTIR (prezidento de la Respubliko Islando inter 1980-1996): "Estas jam tempo ke la diversaj nacioj komprenu, ke neŭtrala lingvo povus iĝi vera remparo por iliaj kulturoj kontraŭ la monopolema influo de nur unu aŭ du lingvoj, kiel hodiaŭ tio pli kaj pli evidentiĝas. Mi sincere esperas, ke Esperanto rapide progresos por helpi ĉiujn naciojn de la mondo." [8]

Eble iu ankoraŭ demandas: "Kial ĝuste Esperanto?". La kialo estas simpla. Malantaŭ Esperanto ne estas ŝtatoj, ekonomiaj interesoj, imperiismaj strebadoj, nek popoloj, kies intereso estus la malaperigo de aliaj popoloj, ties lingvoj, aŭ akiro de iliaj merkatoj. Malantaŭ Esperanto estas nur bonvolaj homoj el plej diversaj popoloj, nacioj, kiuj celas justecon por ĉiuj kulturoj kaj ĉiuj lingvoj, en paco inter ĉiuj popoloj.

"Por internacia kunlaboro, por indiĝenaj popoloj, por pluraj multlingvaj landoj Esperanto estus bona solvo." (Dr. Tove Skutnabb-Kangas [9])

"Plifortigi la rajtojn de la parolantoj de ĉiu lingvo estas la celo, al kiu esence kontribuas Esperanto." (Prof. Robert Phillipson [10]).

Esperanto estas ilo akcelanta atingon de justa komunikado kaj tiel de justaj rilatoj inter etnoj, kulturoj, popoloj.

"... Mi esperas, ke Esperanto daŭrigos la plenumadon de tiu duflanka rolo subtenante diversecon kaj kreante unuecon." (Rita Izsák-Ndiaye, Speciala Raportisto de UN [11])

Sekve, la uzo de la ponto-lingvo Esperanto en internacia komunikado realigas lingvan egalrajtecon kaj helpas ĉiujn pluvivigi sian lingvon. Ĉi tiu estas la klara mesaĝo, kiun esperanto-parolantoj el la tuta mondo volas sendi al ĉiuj tutmonde la 21-an de februaro.

- Ekkonu la internacian lingvon, Esperanton, per www.lernu.net! [12]



Informa Fako de Universala Esperanto-Asocio, UEA [13]
Renato Corsetti, Stefano Keller, Peter Oliver, Emilio Cid, Vasil Kadifeli, kun teamanoj.
Afiŝoj: © Peter Oliver/UEA kaj tradukintoj el diversaj landoj.
www.linguistic-rights.org/21-02-2020



[1] http://www.linguistic-rights.org/unesco/#UNESCO_103aUK
[2] www.linguistic-rights.org/dokumento/Final_declaration_64th_UN_DPI_NGO_Conference_Bonn_2011_amendments_Universala_Esperanto_Asocio_UEA.pdf (arĥiva kopio de la UN-dokumento: PDF)
[3] https://terralingua.org/our-projects/voices-of-the-earth/
[4] www.un.org/en/events/motherlanguageday
[5] 2008 - International Year of Languages | http://www.un.org/en/events/iyl/
[6] www.unesco.org/new/en/unesco/events/prizes-and-celebrations/celebrations/international-days/international-mother-language-day-2014 (arĥiva kopio de la Unesko-retpaĝo: PDF)
[7] https://en.iyil2019.org/about/
[8] http://www.linguistic-rights.org/uea/Justa_Komunikado_Lingva_Justeco_Vigdis_FINNBOGADOTTIR_prezidento_de_la_Respubliko_Islando_1980_1996.pdf
[9] http://www.linguistic-rights.org/esperanto-125/Dr-Tove-Skutnabb-Kangas-125-years-of-Esperanto.html
[10] www.linguistic-rights.org/esperanto-125/Dr-Robert-Phillipson-Professor-emeritus-125-years-of-Esperanto.html
[11] www.linguistic-rights.org/esperanto-125/Rita-Izsak-UN-independent-expert-on-minority-issues.html
[12] www.lernu.net
[13] Universala Esperanto-Asocio (UEA) - www.uea.org


  ↑ ↑ ↑  













العربية | Беларуская | বাংলা ভাষা | Dansk | Deutsch | English | Español | Esperanto | فارسی | Français | Gaeilge
ελληνικά | Bahasa Indonesia | Íslenska | 한국어 | Italiano | Magyar | Nederlands | Português | по-русски
Slovenčina | Српски | తెలుగు | Türkçe | Українська | 语言权
© 2008-2020 Agado por Lingvaj Rajtoj, UEA
Reguloj pri utiligo | Privateco | Leĝe | Kontakto
traduko | informado | retejmapo